11:00 10.03.2020 957

Şahmatımızın atlı və piyada problemləri - ARAŞDIRMA

100 yaşlı Azərbaycan Şahmat Federasiyası 1920-ci ildə SSRİ dönəmində yaradılıb. Azərbaycanda şahmat izinə IX əsrdə də rast gəlmək olar. Orta Asiyada həmin dövr üçün gözəl oyunu ilə hamını heyran edən Cəlaləddin Naxçıvani və Xoca Əli Təbrizi Azərbaycan şahmatçılarının ilk görkəmli nümayəndələridi. 30-cu illərdə Səlimxanov, 50-ci illərdə bacarığını ortaya qoyan Xəlilbəyli kimi zəka sahiblərini da qeyd etmək yerinə düşər.


Ölkəmizdə ötən əsrin 70-ci illərindən başlayaraq şahmata dövlət səviyyəsində xüsusi qayğı göstərilirməyə başlayıb. Bunun nəticəsi olaraq 60-a yaxın Uşaq-Gənclər Şahmat Məktəbi tikilib istifadəyə verildi.

Azərbaycan FİDE-nin üzvü olan 180-ə yaxın ölkə arasında şahmatın inkişaf etdirilməsi üzrə xüsusi Dövlət Proqramı qəbul etmiş yeganə ölkədi.

Müstəqillik qazanılandan bəri Azərbaycan müasir dünya şahmatına Aynur Sofiyeva, Emil Sutovski, Teymur Rəcəbov, Şəhriyar Məmmədyarov, Vüqar Həşimov, Zeynəb və Türkan Məmmədyarovalar və sair idmançılar qazandırıb. Dünya miqyaslı uğurlarımız, Avropa çempionluğu, FİDE-nin siyahısında ən uğurlu komanda kimi göstərilməyimiz dövlət qayğısından xəbər verir.
 
Azərbaycan şahmatının uğurlarını saymaqla bitməz. Elə bu yaxınlarda qazandığı nailiyyətlə dünyanı özünə heyran qoyan 14 yaşlı Aydın Süleymanlının adını çəkmək yerinə düşər. Süleymanlı dünya şahmat tarixində 2500 reytinq xalından aşağı olan, 14 yaşında məlum nəticəyə imza atmış yeganə şahmatçıdı. Ancaq bu kimi uğurlar Azərbaycan şahmatında problemlərin olmaması demək deyil.Şahmat məktəblərinin ciddi çatışmazlıqlarıyla bağlı suallara bu yaxınlarda məşqçi-təlimçi Cəmaləddin Bəhlulovla birlikdə cavab tapmağa çalışmışdıq. Tədris ocaqlarının idman məktəblərinə birləşdirilməsi, qəbul olunan Dövlət Proqramı üzrə orta məktəblərdə şahmat dərslərinin keçilməməsi, federasiyasının yeniyetmə şahmatçılara sahib çıxmaması, istedadlı və perspektivli uşaqların xaricdəki turnirlərdə iştirak üçün federasiya yox, valideyinləri tərəfindən maliyyələşdirilməsi acı həqiqətlərdi. Bu və buna bənzər problemlər uşaq şahmatının gələcəyini böyük sual altına alır.

Hazırda dünya şahmatında xüsusi yeri olan, şahmat ölkəsi kimi tanınan Azərbaycanın şahmat federasiyasının xidmətləri heç də qənəatbəxiş deyil. Kiçik bir araşdırma ilə qarşılaşdığımız nöqsanların heç də kiçik olmadığını gördük. Qurumun mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələrindən başlayaq. Sözügedən federasiyasının mətbuat xidmətinin rəhbəri kimdi? Cavab qəribə olduğu qədər sadədi: federasiyanın mətbuat xidmətinin rəhbəri yoxdu.

Yetərincə samballı büdcəsi olan qurumdakı üzücü gerçəkliklər bununla bitmir. Federasiyanın rəsmi qaynağı olan azerichess.az saytından haqqında danışdığımız qurumun heç xəbəri də yoxdu. Sayta yerləşdirilən məlumatlar rus dilindədi. Saytda AŞF-in məsul şəxslərinin adları ingilis dilində qeyd olunub, şahmat sözü "şaxmat” kimi yazılıb.

Bizim dünyaca məhşur qrosmeysterlərimiz var və dünyada bu idman növünə azarkeşlik edən milyonlarla insan istər-istəməz Azərbaycan şahmatı ilə maraqlanır. Bu azarkeşlər əlbəttə ki, ilk növbədə AŞF-in rəsmi saytını gözdən keçirməyə can atır. Federasiyanın saytına nəzər yetirməyə çalışan azarkeşlər hansı məlumatlarla qarşılaşacaq? Saytda Teymur Rəcəbov, Vuqar Həşimov və Şəhriyar Məmmədyarov kimi ünlü şahmatçılarımız haqda ingiliscə hər hansı bilgi yoxdu. Heç Azərbaycan dili də yada düşməyib. Bu şahmatçılar haqda da qeyd olunan məlumatlar yalnız ruscadı. Alayarımçıq mənzərədi, deyilmi?

Son günlər haqqında çox danışılan Aydın Süleymanlı haqda da mənbədə heç bir məlumat yerləşdirilməyib. Bundan əlavə, saytda Azərbaycan şahmatı, Azərbaycan şahmatının tarixi, uğurları, ölkədə keçirilən turnirlər barədə ingilis və Azərbaycan dilində nəsə tapmaq müşkül məsələdi. "Naxçıvan open” turnirinin adı nəzərə çarpsa da, turnirlə bağlı informasiya almaq mümkünsüzdü. Nüfuzlu "Şəmkir open” barədə isə iki-üç cümləlik materiala rast gəlmədik. Vitali Sapronov dünyasını dəyişdiyi halda, hələ də əlaqə vasitələri və vəzifəsi saytın məlumat bazasından götürülməyib.

Möhtəşəm şahmat qələbələrimizdən sonra şahmatçılarımızla boy-boya durub şəkil çəkdirən məsul şəxslərdən birinə - federasiyanın vitse prezidenti Mahir Məmmədova zəng etməyi qərara aldıq... Vəzifə sahibi zəngimizə cavab vermədi. Saytın öz əlaqə nömrəsini aradıq və təəccübləndik- "bu nömrə mövcud deyil”. Qurumun digər vitse prezidenti Faiq Həsənova zəng etdik. Nəhayət, Faiq bəy zəngimizə cavab verdi. AŞF-in rəsmi saytının nə üçün rus dilində olduğunu soruşduq. Cavabı "hazırlayırıq” oldu.

Təxminən 1 il əvvəl də federasiyanın əməkdaşlarından birinə bu sualı ünvanlamışdıq. Həmin vaxt Fanat.Az eyni cavabı almışdı. Faiq Həsənovdan qəribə bir məlumat da əldə etdik: "Federasiyanın saytını işlədən xanım 2 ildi analıq məzuniyyətindədi. O məzuniyyətə çıxandan sonra sayta baxan yoxdu”.

Saytda illik hesabatın olmamasına dair Faiq müəllimə ünvanladığımız sual isə belə bir dialoqun yaranmasına səbəb oldu:

- Faiq müəllim, yüzminlərlə büdcəsi olan federasiyanın nə üçün belə primitiv saytı var?
- Bizim federasiyanın 50 min büdcəsi var. 
- Onda belə çıxır ki, federasiyanın büdcəsi bir idman saytının illik büdcəsindən azdı?
- Bəli.

Daha sonra Faiq Həsənov federasiyanın saytının olmadığını söylədi: "Saytımız hələ yoxdu, hazırlayırıq”.

Maraqlıdı, bəs Faiq Həsənov hansı saytla bağlı suallarımızı cavablandırırdı?

Maliyyə sıxıntısı yaşamayan, köklü ənənələrə malik, dövlət tərəfindən hər zaman yüksək səviyyədə qayğı göstərilən federasiyanın saytı olmaya bilərmi? Vitse-prezidentə bunu da xatırlatmalı olduq ki, Azərbaycan Dövlət Gənclər və İdman nazirliyinin saytında, haqqında danışdığımız sayt "azerichess.az” şahmat federasiyasının rəsmi saytı kimi göstərilib.

Nə demək olar, biz də çatışmazlıqların həllini mümkün qədər tez tapacağına ümid edirik. İstəyimiz şahmat ənənələrimizə sayğı göstərilməsi, istedadlı gənclərin federasiya tərəfindən həvəsləndirilməsi, qurumun onlara sahib çıxmasıdı. İnanırıq ki, qüsurlar aradan qaldırılsa, Azərbaycan şahmatı daha böyük uğurlara imza atacaq.

Mövzunu diqqətdə saxlayacağıq. Tutduğumuz iradlarla bağlı qarşı tərəfə tribuna verməyə hazırıq.

AŞF-də baş verən nöqsan və iradlarla bağlı saytımızın əlaqə bölməsindəki elektron ünvanımız və telefon nömrəmizlə əlaqə saxlaya bilərsiz.

Elçin Aslangil 
Fanat.Az 

 

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

10 Avqust 2020
01:52

Azər açılış turunda nə etdi?

01:01

AL: "Neftçi", "Keşlə" və "Sumqayıt"ın potensial rəqibləri bilindi

09 Avqust 2020
23:45

Nurlan darmadağına üzüldü

23:35

Karlos Teves klubu ilə müqavilə yenilədi

21:41

"Qarabağ"ın rəqibi fırtına kimi başladı

21:20

Braziliyalı hücumçu Bakı klubunda - RƏSMİ

17:47

Villian “Çelsi”dən ayrıldı

17:34

Azərbaycanlı idmançı dünya boksunun əfsanəsini döyüşə çağırır - MÜSAHİBƏ

17:31

"Qarabağ"ın rəqibindən iddialı açıqlama: "Kişi kimi mübarizə aparıb..."

16:24

“Sileks”in baş məşqçisindən “Qarabağ” açıqlaması

16:00

Avropa Liqasında ilkin mərhələnin püşkü atıldı - Cütlüklər

15:30

"Qarabağ"ın vitse-çempion rəqibi

15:02

Qurban Qurbanov püşkü dəyərləndirdi

14:36

Çempionlar Liqası: I təsnifat mərhələsinin püşkü atıldı - Bütün cütlüklər

14:20

Matteys de Liqt 3 ay oynamayacaq - SON DURUM

14:18

"Qarabağ"ın Çempionlar Liqasındakı rəqibi müəyyənləşdi

13:34

Azərbaycanlı modelin idman görüntülərini sosial mediada marağa səbəb oldu - VİDEO

13:26

ÇL-də "ən yaxşı" adına namizədlər açıqlandı

12:03

Futbolçu cütlük tətildə - FOTOLAR

11:54

Millimizin üzvü ABŞ-da daha bir qol vurdu

10:09

Edinson Kavaninin yeni klubu müəyyənləşdi

09:28

Messidən gözəl qol, "Barselona"dan qələbə - VİDEO

09:21

"Bavariya" sürprizə imkan vermədi - VİDEO

09:14

Mourinyunun klubundan türk futbolçuya 40 milyon avro

09:00

İşinə görə boksçu sevgilisindən ayrıldı - FOTOLAR

01:37

Çempionlar Liqası: 1/4 finalın bütün cütləri bilindi

01:00

Çempionlar Liqası: "Barsa" və "Bavariya" 1/4 finalda

00:27

"Qarabağ"ın ÇL-dəki rəqiblərinin sayı 4-ə endi

00:24

ÇL-də yeni mövsüm başladı

00:07

Kavani müqavilə bağladı, ildə 9 milyon qazanacaq

08 Avqust 2020
22:56

“Yuventus”un yeni baş məşqçisi müəyyənləşdi - RƏSMİ

21:35

Norveç millisinin ulduzu "Qalatasaray"da - RƏSMİ

21:13

Elxan Məmmədov: "Qələbə üçün əlavə fədakarlıq lazım gələcək"

19:35

"Yuventus" Sarriyə böyük təzminat ödəyəcək - MƏBLƏĞ

18:03

Paytaxt klubunda yeni baş məşqçi

17:39

"Yuventus" Sarrini istefaya göndərdi - RƏSMİ

17:25

"Baku Sportinq" uşaqları ödənişsiz hazırlayacaq

17:11

Mövsümün ən yaxşısı adına namizədlər

16:57

Azərbaycanlıya Gürcüstanda yüksək vəzifə verildi - FOTO

16:17

Koronavirusa yoluxan Mirhüseyn Seyidov: "Ağrılarım azalıb"

15:40

"Qarşımızda qoyulan məqsədlərə çatmışıq" - MÜSAHİBƏ

15:14

“Fənərbağça”nı “Başakşəhər”ə dəyişdi

14:41

Tərlan Əhmədov istefaya göndərildi

14:08

Xanlar Qurbanovun ölüm səbəbi açıqlandı - Koronavirus...

13:31

Premyer Liqada "ən yaxşı məşqçi" adına namizədlər

13:05

Arda Turan "Qalatasaray"a görə iki məşhur klubun təklifindən imtina edib

12:42

PSJ-nin baş məşqçisinin ayağı sındı

12:17

Nicat Qurbanov zədəsindən danışdı: "3 həftə çəkəcək"

11:56

Xaqani Məmmədov "Qəbələ"nin əsas komandasında

11:40

Xanlar Qurbanov dünyasını dəyişdi

11:27

Premyer Liqamızın püşkatma mərasiminin vaxtı bəlli oldu

11:17

Azərbaycanda “transfer pəncərəsi”nin vaxtı dəqiqləşdi

11:09

Azərbaycan Premyer Liqasının startı müəyyənləşdi - PFL açıqladı

10:36

Hovuz kənarından paylaşdığı FOTO böyük marağa səbəb oldu

10:28

"Məsuliyyəti üzərimə götürürəm" - "Real"ın müdafiəçisi

10:03

Ronaldonun qolları "Yuventus"a fayda vermədi - VİDEO

09:50

"Mançester Siti" "Real"ı ÇL-dən kənarlaşdırdı - VİDEO

09:12

Premyer Liqada yay bazarlığı: Kim gəlir, kim gedir? - YENİLƏNİR

08:20

Bu qız özəl plastikası ilə rekordlar qırır - FOTOLAR

02:00

Ronaldu 10 il idi ki, belə aqibətlə üzləşmirdi

01:00

"Qəbələ" məşqçisi ilə vidalaşdı

00:42

"Real" və "Yuventus" ÇL-lə vidalaşdı - YENİLƏNİB

07 Avqust 2020
22:32

Tuhelin ayağı sındı

22:31

Prosineçki özünə iş yeri tapdı

22:26

Səmədov karyerasını bərpa etdi

21:23

Azərbaycanda açıq havada idmana icazə verildi - RƏSMİ

19:29

"Zirə" milli üzvü ilə müqavilə yenilədi

18:19

"Keşlə" yeni transferini açıqladı

18:01

Bakıda çempion olan güləşçi öldürüldü

17:39

UEFA klublarımıza neytral meydanda oynamağı təklif etdi

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.