11:00 10.03.2020 524

Şahmatımızın atlı və piyada problemləri - ARAŞDIRMA

100 yaşlı Azərbaycan Şahmat Federasiyası 1920-ci ildə SSRİ dönəmində yaradılıb. Azərbaycanda şahmat izinə IX əsrdə də rast gəlmək olar. Orta Asiyada həmin dövr üçün gözəl oyunu ilə hamını heyran edən Cəlaləddin Naxçıvani və Xoca Əli Təbrizi Azərbaycan şahmatçılarının ilk görkəmli nümayəndələridi. 30-cu illərdə Səlimxanov, 50-ci illərdə bacarığını ortaya qoyan Xəlilbəyli kimi zəka sahiblərini da qeyd etmək yerinə düşər.


Ölkəmizdə ötən əsrin 70-ci illərindən başlayaraq şahmata dövlət səviyyəsində xüsusi qayğı göstərilirməyə başlayıb. Bunun nəticəsi olaraq 60-a yaxın Uşaq-Gənclər Şahmat Məktəbi tikilib istifadəyə verildi.

Azərbaycan FİDE-nin üzvü olan 180-ə yaxın ölkə arasında şahmatın inkişaf etdirilməsi üzrə xüsusi Dövlət Proqramı qəbul etmiş yeganə ölkədi.

Müstəqillik qazanılandan bəri Azərbaycan müasir dünya şahmatına Aynur Sofiyeva, Emil Sutovski, Teymur Rəcəbov, Şəhriyar Məmmədyarov, Vüqar Həşimov, Zeynəb və Türkan Məmmədyarovalar və sair idmançılar qazandırıb. Dünya miqyaslı uğurlarımız, Avropa çempionluğu, FİDE-nin siyahısında ən uğurlu komanda kimi göstərilməyimiz dövlət qayğısından xəbər verir.
 
Azərbaycan şahmatının uğurlarını saymaqla bitməz. Elə bu yaxınlarda qazandığı nailiyyətlə dünyanı özünə heyran qoyan 14 yaşlı Aydın Süleymanlının adını çəkmək yerinə düşər. Süleymanlı dünya şahmat tarixində 2500 reytinq xalından aşağı olan, 14 yaşında məlum nəticəyə imza atmış yeganə şahmatçıdı. Ancaq bu kimi uğurlar Azərbaycan şahmatında problemlərin olmaması demək deyil.Şahmat məktəblərinin ciddi çatışmazlıqlarıyla bağlı suallara bu yaxınlarda məşqçi-təlimçi Cəmaləddin Bəhlulovla birlikdə cavab tapmağa çalışmışdıq. Tədris ocaqlarının idman məktəblərinə birləşdirilməsi, qəbul olunan Dövlət Proqramı üzrə orta məktəblərdə şahmat dərslərinin keçilməməsi, federasiyasının yeniyetmə şahmatçılara sahib çıxmaması, istedadlı və perspektivli uşaqların xaricdəki turnirlərdə iştirak üçün federasiya yox, valideyinləri tərəfindən maliyyələşdirilməsi acı həqiqətlərdi. Bu və buna bənzər problemlər uşaq şahmatının gələcəyini böyük sual altına alır.

Hazırda dünya şahmatında xüsusi yeri olan, şahmat ölkəsi kimi tanınan Azərbaycanın şahmat federasiyasının xidmətləri heç də qənəatbəxiş deyil. Kiçik bir araşdırma ilə qarşılaşdığımız nöqsanların heç də kiçik olmadığını gördük. Qurumun mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələrindən başlayaq. Sözügedən federasiyasının mətbuat xidmətinin rəhbəri kimdi? Cavab qəribə olduğu qədər sadədi: federasiyanın mətbuat xidmətinin rəhbəri yoxdu.

Yetərincə samballı büdcəsi olan qurumdakı üzücü gerçəkliklər bununla bitmir. Federasiyanın rəsmi qaynağı olan azerichess.az saytından haqqında danışdığımız qurumun heç xəbəri də yoxdu. Sayta yerləşdirilən məlumatlar rus dilindədi. Saytda AŞF-in məsul şəxslərinin adları ingilis dilində qeyd olunub, şahmat sözü "şaxmat” kimi yazılıb.

Bizim dünyaca məhşur qrosmeysterlərimiz var və dünyada bu idman növünə azarkeşlik edən milyonlarla insan istər-istəməz Azərbaycan şahmatı ilə maraqlanır. Bu azarkeşlər əlbəttə ki, ilk növbədə AŞF-in rəsmi saytını gözdən keçirməyə can atır. Federasiyanın saytına nəzər yetirməyə çalışan azarkeşlər hansı məlumatlarla qarşılaşacaq? Saytda Teymur Rəcəbov, Vuqar Həşimov və Şəhriyar Məmmədyarov kimi ünlü şahmatçılarımız haqda ingiliscə hər hansı bilgi yoxdu. Heç Azərbaycan dili də yada düşməyib. Bu şahmatçılar haqda da qeyd olunan məlumatlar yalnız ruscadı. Alayarımçıq mənzərədi, deyilmi?

Son günlər haqqında çox danışılan Aydın Süleymanlı haqda da mənbədə heç bir məlumat yerləşdirilməyib. Bundan əlavə, saytda Azərbaycan şahmatı, Azərbaycan şahmatının tarixi, uğurları, ölkədə keçirilən turnirlər barədə ingilis və Azərbaycan dilində nəsə tapmaq müşkül məsələdi. "Naxçıvan open” turnirinin adı nəzərə çarpsa da, turnirlə bağlı informasiya almaq mümkünsüzdü. Nüfuzlu "Şəmkir open” barədə isə iki-üç cümləlik materiala rast gəlmədik. Vitali Sapronov dünyasını dəyişdiyi halda, hələ də əlaqə vasitələri və vəzifəsi saytın məlumat bazasından götürülməyib.

Möhtəşəm şahmat qələbələrimizdən sonra şahmatçılarımızla boy-boya durub şəkil çəkdirən məsul şəxslərdən birinə - federasiyanın vitse prezidenti Mahir Məmmədova zəng etməyi qərara aldıq... Vəzifə sahibi zəngimizə cavab vermədi. Saytın öz əlaqə nömrəsini aradıq və təəccübləndik- "bu nömrə mövcud deyil”. Qurumun digər vitse prezidenti Faiq Həsənova zəng etdik. Nəhayət, Faiq bəy zəngimizə cavab verdi. AŞF-in rəsmi saytının nə üçün rus dilində olduğunu soruşduq. Cavabı "hazırlayırıq” oldu.

Təxminən 1 il əvvəl də federasiyanın əməkdaşlarından birinə bu sualı ünvanlamışdıq. Həmin vaxt Fanat.Az eyni cavabı almışdı. Faiq Həsənovdan qəribə bir məlumat da əldə etdik: "Federasiyanın saytını işlədən xanım 2 ildi analıq məzuniyyətindədi. O məzuniyyətə çıxandan sonra sayta baxan yoxdu”.

Saytda illik hesabatın olmamasına dair Faiq müəllimə ünvanladığımız sual isə belə bir dialoqun yaranmasına səbəb oldu:

- Faiq müəllim, yüzminlərlə büdcəsi olan federasiyanın nə üçün belə primitiv saytı var?
- Bizim federasiyanın 50 min büdcəsi var. 
- Onda belə çıxır ki, federasiyanın büdcəsi bir idman saytının illik büdcəsindən azdı?
- Bəli.

Daha sonra Faiq Həsənov federasiyanın saytının olmadığını söylədi: "Saytımız hələ yoxdu, hazırlayırıq”.

Maraqlıdı, bəs Faiq Həsənov hansı saytla bağlı suallarımızı cavablandırırdı?

Maliyyə sıxıntısı yaşamayan, köklü ənənələrə malik, dövlət tərəfindən hər zaman yüksək səviyyədə qayğı göstərilən federasiyanın saytı olmaya bilərmi? Vitse-prezidentə bunu da xatırlatmalı olduq ki, Azərbaycan Dövlət Gənclər və İdman nazirliyinin saytında, haqqında danışdığımız sayt "azerichess.az” şahmat federasiyasının rəsmi saytı kimi göstərilib.

Nə demək olar, biz də çatışmazlıqların həllini mümkün qədər tez tapacağına ümid edirik. İstəyimiz şahmat ənənələrimizə sayğı göstərilməsi, istedadlı gənclərin federasiya tərəfindən həvəsləndirilməsi, qurumun onlara sahib çıxmasıdı. İnanırıq ki, qüsurlar aradan qaldırılsa, Azərbaycan şahmatı daha böyük uğurlara imza atacaq.

Mövzunu diqqətdə saxlayacağıq. Tutduğumuz iradlarla bağlı qarşı tərəfə tribuna verməyə hazırıq.

AŞF-də baş verən nöqsan və iradlarla bağlı saytımızın əlaqə bölməsindəki elektron ünvanımız və telefon nömrəmizlə əlaqə saxlaya bilərsiz.

Elçin Aslangil 
Fanat.Az 

 

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

04 Aprel 2020
09:15

Flik "Bavariya"nın daimi baş məşqçisi oldu - Yeni müqavilə

09:00

Aleksandr Qleb: "Elə buna görə çempionatı dayandırmırlar"

08:30

17 yaşında Olimpia çempionu olmuş gözəl model - FOTOLAR

01:01

UEFA Tsxadadzenin komandasını avrokuboklara qaytardı

03 Aprel 2020
23:47

Həbib: "Konor mənim üçün sıfırdı, ağzını partladanda belə danışmırdı"

23:03

Oğul Maldini sağaldı

22:06

Qocalmaq bilməyən İbradan əqrəbsayağı vuruşlar - VİDEO

21:08

"Lans"ın sabiq qolkiperi koronavirusdan öldü

19:25

İspaniya çempionatı qeyri-müəyyən müddətə təxirə salındı

18:30

89 yaşında ata olacaq

17:46

Droqba da professorlara etiraz etdi: "Afrika sınaq laboratoriyası deyil"

17:23

Millimizin üzvü karantindən evə buraxıldı

17:21

"Qəbələ"nin legioneri: "İsraildə vəziyyət pisləşir, insanlar evdə qalmaq istəmir"

17:03

Azərbaycan çempionatı ləğv olundu, lider çempion elan edildi

16:38

Premyer Liqada mövsümün oyunçusu müəyyənləşdi

16:01

Bundesliqa klubu məşqləri bərpa etdi - FOTOLAR

15:56

Ramin Musayev: "Biz çempionatı sona çatdırmaq niyyətindəyik"

15:40

Del Pyero: "Yuventus"a sevgim bənzərsizdi və heç vaxt bitməyəcək"

14:56

UEFA çempionatları ləğv edən ölkələrin klublarını avrokuboklara buraxmaya bilər

14:11

"Nəcisdən fərqiniz yoxdu. Afrika sizin ata-baba mülkünüz deyil" - Eto'odan sərt reaksiya

13:52

"Bavariya" futbolçuları maaşlarının 20%-dən imtina ediblər

13:10

İkardi PSJ-də qalmayacaq

13:03

Həbib Nurməhəmmədov: "Putinə zəng vurub təyyarə istəyə bilərəm?"

12:52

"Mənə məkanı deyin, istənilən yerdə Ferqyusonla döyüşməyə hazıram"

12:18

İlk milyarder futbolçu - Ronaldu

11:38

Dünya çempionumuz karantindən evə buraxıldı - FOTO

11:35

"Daxili çempionatların ləğv edilməsinə dair qərarlar əsassızdı" - UEFA-dan üzv ölkələrə məktub

10:58

İtaliya A Seriyası nə vaxt bərpa olunacaq? - Federasiya və çempionat rəhbərliyinin planı

10:30

"Toni və Həbib qorxaqlıq oyunu oynadılar" - Makqreqor

09:45

"Heç vaxt "Mançester Siti", "Liverpul" və "Lids"də oynamaram" - MY əfsanəsi

09:30

Siyasətçidən Ronalduya ağır sözlər: "O heyvanı..."

09:10

"Barselona" ter Şteqeni razı sala bilmir

09:00

İngiltərə nəhəngi Türkiyə millisinin üzvünü transfer edir

08:30

18+ sayta girdi, biabır oldu - FOTO

08:20

Fanatlar "yüngül əxlaqlı qadın"a nə təklif etdi? - FOTOLAR

01:42

Koronavirusa yoluxan Rüştü Reçberin aqibəti necə olacaq? - AÇIQLAMA

01:28

Azərbaycanlı atlet: "Tokio-2020-dən medal gətirəcəm"

02 Aprel 2020
23:44

"Yüngül əxlaqlı qadın"ı fanatlar belə məşhurlaşdırdı - VİDEO

20:46

Ərini belə gözləyir - FOTO

20:30

DÜNƏNKİ FUTBOL: Edvin van der Sarın ağlasığmaz seyvləri - VİDEO

20:26

Madrid klubu futbolçuların və məşqçilərin maaşlarını 70 faiz azaltdı

20:10

“Real”ın əfsanəsi vəfat etdi

19:20

"Mən Hamesin yerində olsaydım, "Real"dan qaçardım" - Valderrama

18:57

"Çelsi" argentinalı ulduza 111 milyon verir

18:41

Azərbaycan şahmatçıları superturnirdən kənarda qaldı

18:33

"Breşia"nın prezidenti A Seriyasını boykotla hədələdi

18:30

NBA-da mövsümün ən yaxşı uzaq məsafə atışları - VİDEO

17:52

Kannavaro Kasilyası məsxərəyə qoydu: "Sən federasiya prezidenti olacaqsan, mən isə..."

17:34

"Tottenhem"in ulduzu hərbi xidmət üçün ölkəsinə qayıtmağı planlaşdırır

16:55

"Milan" "Qarabağ"ın sabiq qapıçısı ilə vidalaşır

16:48

Radamel Falkaodan Türkiyədə koronavirusla mübarizəyə dəstək

16:45

Mövsüm ləğv olunur, lider çempion elan ediləcək

16:20

Ronaldu Messini qabaqladı və tarixin ən yaxşı futbolçusu seçildi - FOTO

15:47

"Bavariya" karantin qaydalarını pozan futbolçusunu cərimələdi

15:15

"Yuventus" və MY-nin səhmləri dəyərdən düşür - Koronavirusun mənfi təsirləri

14:50

Modriç "Real"dakı gələcəyi ilə bağlı qərarını verdi

14:18

Azərbaycan Premyer Liqası ləğv oluna bilər - RƏSMİ

14:03

Rus döyüşçü braziliyalıdan hamilə qaldı - FOTO

13:58

"Hamı Həbibin döyüşə çıxmayacağını bilirdi" - Deyna Uayt

13:33

PSJ, "Yuventus" və "Çelsi" Hakimi uğrunda mübarizə aparacaqlar

12:49

Xanım UFC döyüşçüsü çılpaq məşq etdi, FOTOsunu paylaşdı

12:45

Ferqyusonun rəqibi Makqreqor olacaq? - İDDİA

12:16

"Səbail"in legioneri: "Burda ordu yoxdu, küçəyə çıxa bilirik"

12:05

Futbol çempionatı 3 gündən sonra başlayır - RƏSMİ

12:03

Dibaladan Ronalduya: "Argentinada sənə nifrət edirik"

11:40

Kriştianu Ronaldu bu kluba keçir - Şok iddia

11:35

"Yuventus" koronavirusa yoluxan futbolçuyla anlaşdı

10:58

"Bavariya" və Müller arasında maaşla bağlı fikir ayrılığı yaranıb

10:40

"Həbib məndən qorxur. O, sürtükdü" - Ferqyusondan Nurməhəmmədovun ünvanına ağır sözlər

09:58

"Barselona" Qrizmannı satmağa hazırdı

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.