10:47 04.03.2020 1563

Şahmatda rəzalət: "Pulunuz yoxdursa, uşaqlarınız başqa işlə məşğul olsun" - MÜSAHİBƏ

 

Ölkəmiz şahmatıyla tanınsa da, bu idman növündə də ciddi çatışmazlıqlar, çoxşaxəli problemlər var. Gördüklərinə etiraz əlaməti olaraq çalışdığı şahmat məktəbindən ayrılan şahmat təlimçisi Cəmaləddin Bəhlulov Fanat.Az-a müsahibəsində üzücü reallıqlardan danışdı.

"Azərbaycan şahmat federasiyası həm var, həm də yoxdu"

- Uzun müddət Ağdam şəhərinin Quzanlı qəsəbəsindəki şahmat məktəbində direktor işləmişəm.Bir neçə il əvvəl Təhsil Nazirliyinin uğursuz islahatlarından biri də şahmat məktəblərinin idman məktəbləri ilə birləşdirilməsi oldu. Nəticədə şahmat məktəbinə futbolçunu direktor qoydular. Mən də iki il əvvəl ərizə verdim, ordakı işimdən ayrıldım. Futbolçunun intellekt səviyyəsi şahmatla uyğun deyil. Bu addım nə qədər doğrudu?

- Federasiyanın gördüyü işlərdən razısız?

- Problemlərin alt qatı dərindi. Federasiyaya prezidentlər gəldi-getdi... Sabir Rüstəmxanlı, Aynur Sofiyeva, Eldar Namazov, indi isə Milli Bankın prezidenti Elmar Rüstəmov... Federasiyanın prezidenti Elman Rüstəmov olsa da, bütün işləri baş nazirin birinci müavini Yaqub Eyyubova həvalə ediblər. Bu adamlar yüksək səlahiyyətlərə malikdi. Di gəl ki, ilk növbədə gərək bu işlərlə şahmatı bilənlər məşğul olsun. Hazırda Azərbaycan şahmat federasiyası həm var, həm də yoxdu. Bir dəfə Faiq Həsənov mənim tələbələrimin valideyinlərinə demişdi ki əgər pulunuz yoxdursa, imkanınız yoxdursa, uşaqlarınız başqa işlə məşğul olsun. Şahmat imkanlı, pullu adamların sahəsidi. İndi biz necə deyək ki, federasiya var?

"Naydiç Şəhriyar Məmmədyarovun heç dırnağı da ola bilməz"
 
- Şahmat federasiyasında nə kimi problemlər var?

- Azərbaycan şahmatında problemlər həddən artıq çoxdu. Məsələn, qərar qəbul olunub ki, şahmat orta məktəblərdə dərslik kimi tədris olunsun. Heç bu qərarla maraqlanan varmı? Necə oldu bu qərarın axırı, icra edildimi? Bir çox məktəblər var, yalandan şahmatın adı hallandırılır, maaş da ayırırlar, amma məktəbə gələn şagirdlərin məktəbdəki şahmatdan xəbəri yoxdu. Şəxsən mən 3 nömrəli Bakı şəhər məktəbində 1 il təmənnasız şahmat dərsi keçmişəm. Oranın müəllimləri xahiş etmişdi. Müəllimlər deyirdi ki, bizi bir dəfə kursa göndəriblər və indi tələb edirlər ki, şahmatdan dərs keçək. Bir dəfə kurs keçməklə şahmatı tədris eləmək mümkündürmü? Yaşlı insanlardı o müəllimlər, bir ay kurs keçməklə şahmat öyrənə bilərlər?

Şahmatın orta məktəblərdə keçirilməsinə səbəb belə bir şeydir: şahmat yeganə sahədir ki, sən orda necə düşünürsənsə, elə də davranırsan. Yəni öyrəndiyini əməldə də tətbiq edirsən. Bu cəmiyyətimiz üçün xeyirli bir işdi. Dövlət bu proqrama çox pul xərclədi. Nə qədər o məktəblərə şahmat, şahmat saatları, texniki vəsaitlər verildi. Hanı o məktəblərdə tədris olunan şahmat?

İndi hər kəs Aydın Süleymanlıdan danışır, yeniyetmə şahmatçıdan. Müəyyən dövrə qədər onun məşqçisi Xalid Atababayev nə qədər əziyyətlər çəkib. Şahmat tarixində ilk dəfə olaraq "Aeroflot Open”də 50-dən çox qrosmeyster arasında birinci yer tutdu. Və bu uşaq nəticə qazandığı üçün federasiya ona öz varlığını göstərdi.

Aynur Sofiyevanın vaxtında belə bir fikir var idi ki, federasiya istedadlı uşaqlar üçün məktəb açsın və o uşaqların məşqçilərini yüksək maaşla təmin etsin. Həmin istedadlı uşaqların hər birinə fərdi dərs keçilsin. Bu yolla valideynləri əlavə xərclərdən azad etmək də əsas məqsədlərdən biri idi. Naxçıvan şahmat federasiyası təxminən 10 il bu cür fəaliyyət göstərdi. Son 1-2 ildə orda nə narazıçılıq yarandısa, ordan bir neçə məşqçini, beynəlxalq dərəcəli ustanı Bakıya qaytardılar. Naxçıvan şahmat federasiyası onlara aylıq 2000 manat maaş verirdi. Hansı ki, o dönəmdə devalivasiya baş verməmişdi. Özü də istirahət günlərini çıxmaqla 10 iş günü üçün. 10 il Naxçıvan federasiyası belə fəaliyyət göstərib və bunun sayəsində Naxçıvan şahmat məktəbi Azərbaycanda ən güclü məktəblərdən biridi. Ancaq Bakıda bunu etmədilər. Federasiyada problemlər həddən artıq çoxdu. Arkadi Naydiç Şəhriyar Məmmədyarovun heç dırnağı da ola bilməz. Şəhriyar Məmmədyarova verilən aylıq təqaüd hara, Akadi Naydiçə verilən təqaüd hara? 3 il əvvəl Naydiçə 8 min avro təqaüd verilirdi. Halbuki, həmin vaxtlar Şəhriyar Məmmədyarov 1500 manat təqaüd alırdı. Azərbaycanda keçirilən "Şəmkir Open” turnirinə gələn xarici şahmatçılara verilən qonorarlar fantastik dərəcədə yüksək olduğu halda, bəhs etdiyimiz turnirdə iştirak etməsi üçün Şəhriyara verilən qonorar çox azdı.

"Şəhriyar dözməyib etiraz etdi"

- Deyəsən, Azərbaycan şahmat federasiyasında problemlər təsəvvür etdiyimizdən də çoxdu... 

- Federasiyanın maliyyə işlərinə baxan Mahir Məmmədov Günay Məmmədzadəyə illik üç turnir üçün 15 min dollar ayırmışdı. Bir dəfə də Günay üçün kompyuter gətirtmişdi. O kompyuterdə təxminən 22 min dollara başa gəlmişdi. Günay Məmmədzadəyə bu diqqət nə vaxt ayrıldı? Günay Məmmədzadə dünyada 5 qrosmeysterdən biri olanda. Günay yalnız bu uğurları qazandıqdan sonra federasiyanın dəstəyini gördü. 

- Federasiyanın keçirdiyi yarışlar haqda nə deyə bilərsiz?

- Federasiya müxtəlif yaş qurupları üzrə yarışlar keçirdir, Azərbaycan çempionatını təşkil edir. Bu yaş quruplarında 1-ci və 2-ci yerləri qazanan şahmatçılar Avropa və dünya turnirlərində iştirak edirlər. Digər istedadlı şahmatçılar isə diqqətdən kənarda qalır və onların valideyinləri məcbur qalıb, öz hesablarına uşaqlarını xarici turnirlərə aparırlar. Məsələn, şahmatçıların psixoloji cəhətdən güclü olması üçün valideyinləri də o yarışlarda yanlarında olmalıdı. Biz bu təcrübəni Hari Kasparovda görmüşük. O heç bir yarışda anası yanında olmadan iştirak etmirdi. Bununla bağlı federasiya heç bir iş görmür. Şəhriyar kimi superzəkanın sponsoru yoxdu və o dözməyib ABŞ-dakı məlum türnirlə bağlı ciddi etiraz etdi. Şəhriyarın etirazını sosial şəbəkədəki hesabından tapa bilərsiz. 

Ardı var...

Elçin Aslangil
Fanat.Az

 

 

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

12 Avqust 2020
11:14

"Neftçi"nin rəqibindən daha bir transfer

10:59

PFL-də prezident seçkiləri nə vaxt keçiriləcək? - AÇIQLAMA

10:41

Azərbaycanlı baş məşqçi Küveyt millisini çalışdıra bilər

10:20

Çempionlar Liqası: 1/4 final mərhələsinə start verilir - YENİLƏNİR

10:05

Premyer Liqada yay bazarlığı: Kim gəlir, kim gedir? - YENİLƏNİR

09:58

Millimizin futbolçusu yenidən İngiltərə klubunun diqqətində

09:10

"Şaxtyor"un 4 qoluq qələbəsi - VİDEO

09:05

"Sevilya"dan tək qolluq qələbə - VİDEO

09:00

Bu gün Azərbaycan Premyer Liqasının püşkü atılacaq

08:20

Altıqat dünya çempionu gözəlliyini belə göstərdi - FOTO

00:46

AL: "Şaxtyor" yarımfinala darmadağınla yüksəldi

00:37

"Qarabağ" "Sabah"ı belə yendi - FOTOLAR

00:10

Riberi hamını qabaqladı

00:08

İsrafilov milliyə gec qoşulacaq

11 Avqust 2020
23:53

"Qalatasaray" heyətinə yarımmüdafiəçi qatdı - RƏSMİ

23:02

"Azərbaycanda futbol mənim oynadığım dövrdəki qədər güclü deyil"

21:33

"Qarabağ" "Sabah"ı məğlub etdi

20:57

ÇL oyunu neytral meydanda keçiriləcək

18:36

"Borussiya" Sançoyla bağlı qərar verdi - RƏSMİ

17:08

Azərbaycan Milli Paralimpiya Komitəsindən yenilik

16:52

Elxan Məmmədov Canni De Byazi ilə görüşdü

16:29

"Hamı "Sumqayıt”ın çətinliklə üzləşəcəyini söyləyir" - Kapitan

15:55

"Real" dünya çempionu ilə yolları ayırdı

15:18

“Keşlə” - “Laçi” oyununun məkanı açıqlandı

15:05

Canni De Byazinin köməkçiləri açıqlandı - RƏSMİ

14:52

Qurban Qurbanovun imtina etdiyi posta kim gətirildi?

14:46

"Səbail"in yeni transferi: "Azərbaycanın yüksək səviyyəli liqası var"

13:59

"Qarabağ" "Sabah"a qarşı

13:31

Millimiz Zaqatalada məşqlərə başladı

12:58

“Laçi”nin direktoru: "Mərhələni keçəcəyimizə inanıram"

12:23

Qalmaqal: Rusiya millisinin sabiq futbolçusu hakimi döydü

12:07

"Qarabağ" media nümayəndələrinə müraciət etdi

11:49

AL: "İnter"in forvardı yarımfinalı buraxa bilər

11:26

Futbol federasiyasının prezidenti koronavirusa yoluxdu

11:05

"Səbail"dən ayrılan futbolçu Rumıniya klubunda

10:46

"Neftçi"nin rəqibi planlar qurur

10:14

Gənc tennisçi seksual FOTOLARı ilə heyran edir

09:59

Millimiz Türkiyəni məğlub etdi

09:43

Azərbaycan - Lüksemburq oyunu neytral meydanda? - AÇIQLAMA

09:35

Azərbaycandan ayrıldı, Rumıniya klubuna keçdi

09:25

"Mançester Yunayted”in qələbəsi - VİDEO

09:15

"İnter"i yarımfinala aparan qələbə - VİDEO

08:20

Rusiyanın yeni Şarapovası - FOTOLAR

01:22

"Qarabağ"ın rəqibi Bakıya nə vaxt gələcək?

01:17

Ronaldu mövsümün ən yaxşısı oldu

01:00

Avropa Liqası: "İnter" və MY yarımfinalda

10 Avqust 2020
22:08

Alban müdafiəçi "Qəbələ"də - RƏSMİ

20:37

Çay paylayan, hinduşka satan, pambıq yığan gələcək

20:24

"Sabah" "Qəbələ"ni yendi

19:52

"Qarabağ" - "Sileks" matçının başlama saatı bilindi

17:41

“Laçi”nin “Keşlə”yə böyük problem yaradacağına inanmıram" - ŞƏRH

17:23

Avropa Liqası: I təsnifat mərhələsinin bütün cütləri

17:11

"De Byazi milli üçün ən yaxşısını edəcək" - Nikola Yurçeviç

16:58

"Neftçi"nin rəqibi Elvin Yunuszadə ilə müqavilə bağladı

16:54

"Keşlə"nin baş məşqçisi: "Rəqib yaxşı futbolçulara malikdi"

16:46

"Neftçi" püşkün nəticəsindən razı qalıb

16:29

Ayxan Abbasov: "Öz meydanımızda üstünlüyümüz var"

16:14

"Neftçi"nin baş məşqçi: "Rəqibi detallarına kimi analiz edəcəyik"

15:58

"Dişimiz"ə görə rəqiblərdir" - Rəşad Ergün

15:43

PFL qərar verdi: Oyunlar qapalı olacaq

15:25

De Byazi Bakıya gəldi

15:17

Avropa Liqası: "Neftçi", "Keşlə" və "Sumqayıt"ın rəqibləri müəyyənləşdi

14:22

ÇL: "Qarabağ" mərhələ keçsə, hansı komandayla qarşılaşacaq? - Bütün cütlüklər

13:42

"Qarabağ" - "Sileks" matçının vaxtı bəlli oldu

13:29

"Qarabağ"ın sabiq qapıçısından transfer açıqlaması

13:07

"Red Bull” pilotu Qran-Prinin qalibi oldu

12:48

"Mançester Siti" müdafiəçisini satır

12:35

İstanbul nəhəngi Balotellinin agenti ilə danışıq aparır

12:09

Yeni mövsümün topları klublara paylandı

11:54

"Real" "Yuventus"un hücumçusunu istəyir

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.