10:47 04.03.2020 1151

Şahmatda rəzalət: "Pulunuz yoxdursa, uşaqlarınız başqa işlə məşğul olsun" - MÜSAHİBƏ

 

Ölkəmiz şahmatıyla tanınsa da, bu idman növündə də ciddi çatışmazlıqlar, çoxşaxəli problemlər var. Gördüklərinə etiraz əlaməti olaraq çalışdığı şahmat məktəbindən ayrılan şahmat təlimçisi Cəmaləddin Bəhlulov Fanat.Az-a müsahibəsində üzücü reallıqlardan danışdı.

"Azərbaycan şahmat federasiyası həm var, həm də yoxdu"

- Uzun müddət Ağdam şəhərinin Quzanlı qəsəbəsindəki şahmat məktəbində direktor işləmişəm.Bir neçə il əvvəl Təhsil Nazirliyinin uğursuz islahatlarından biri də şahmat məktəblərinin idman məktəbləri ilə birləşdirilməsi oldu. Nəticədə şahmat məktəbinə futbolçunu direktor qoydular. Mən də iki il əvvəl ərizə verdim, ordakı işimdən ayrıldım. Futbolçunun intellekt səviyyəsi şahmatla uyğun deyil. Bu addım nə qədər doğrudu?

- Federasiyanın gördüyü işlərdən razısız?

- Problemlərin alt qatı dərindi. Federasiyaya prezidentlər gəldi-getdi... Sabir Rüstəmxanlı, Aynur Sofiyeva, Eldar Namazov, indi isə Milli Bankın prezidenti Elmar Rüstəmov... Federasiyanın prezidenti Elman Rüstəmov olsa da, bütün işləri baş nazirin birinci müavini Yaqub Eyyubova həvalə ediblər. Bu adamlar yüksək səlahiyyətlərə malikdi. Di gəl ki, ilk növbədə gərək bu işlərlə şahmatı bilənlər məşğul olsun. Hazırda Azərbaycan şahmat federasiyası həm var, həm də yoxdu. Bir dəfə Faiq Həsənov mənim tələbələrimin valideyinlərinə demişdi ki əgər pulunuz yoxdursa, imkanınız yoxdursa, uşaqlarınız başqa işlə məşğul olsun. Şahmat imkanlı, pullu adamların sahəsidi. İndi biz necə deyək ki, federasiya var?

"Naydiç Şəhriyar Məmmədyarovun heç dırnağı da ola bilməz"
 
- Şahmat federasiyasında nə kimi problemlər var?

- Azərbaycan şahmatında problemlər həddən artıq çoxdu. Məsələn, qərar qəbul olunub ki, şahmat orta məktəblərdə dərslik kimi tədris olunsun. Heç bu qərarla maraqlanan varmı? Necə oldu bu qərarın axırı, icra edildimi? Bir çox məktəblər var, yalandan şahmatın adı hallandırılır, maaş da ayırırlar, amma məktəbə gələn şagirdlərin məktəbdəki şahmatdan xəbəri yoxdu. Şəxsən mən 3 nömrəli Bakı şəhər məktəbində 1 il təmənnasız şahmat dərsi keçmişəm. Oranın müəllimləri xahiş etmişdi. Müəllimlər deyirdi ki, bizi bir dəfə kursa göndəriblər və indi tələb edirlər ki, şahmatdan dərs keçək. Bir dəfə kurs keçməklə şahmatı tədris eləmək mümkündürmü? Yaşlı insanlardı o müəllimlər, bir ay kurs keçməklə şahmat öyrənə bilərlər?

Şahmatın orta məktəblərdə keçirilməsinə səbəb belə bir şeydir: şahmat yeganə sahədir ki, sən orda necə düşünürsənsə, elə də davranırsan. Yəni öyrəndiyini əməldə də tətbiq edirsən. Bu cəmiyyətimiz üçün xeyirli bir işdi. Dövlət bu proqrama çox pul xərclədi. Nə qədər o məktəblərə şahmat, şahmat saatları, texniki vəsaitlər verildi. Hanı o məktəblərdə tədris olunan şahmat?

İndi hər kəs Aydın Süleymanlıdan danışır, yeniyetmə şahmatçıdan. Müəyyən dövrə qədər onun məşqçisi Xalid Atababayev nə qədər əziyyətlər çəkib. Şahmat tarixində ilk dəfə olaraq "Aeroflot Open”də 50-dən çox qrosmeyster arasında birinci yer tutdu. Və bu uşaq nəticə qazandığı üçün federasiya ona öz varlığını göstərdi.

Aynur Sofiyevanın vaxtında belə bir fikir var idi ki, federasiya istedadlı uşaqlar üçün məktəb açsın və o uşaqların məşqçilərini yüksək maaşla təmin etsin. Həmin istedadlı uşaqların hər birinə fərdi dərs keçilsin. Bu yolla valideynləri əlavə xərclərdən azad etmək də əsas məqsədlərdən biri idi. Naxçıvan şahmat federasiyası təxminən 10 il bu cür fəaliyyət göstərdi. Son 1-2 ildə orda nə narazıçılıq yarandısa, ordan bir neçə məşqçini, beynəlxalq dərəcəli ustanı Bakıya qaytardılar. Naxçıvan şahmat federasiyası onlara aylıq 2000 manat maaş verirdi. Hansı ki, o dönəmdə devalivasiya baş verməmişdi. Özü də istirahət günlərini çıxmaqla 10 iş günü üçün. 10 il Naxçıvan federasiyası belə fəaliyyət göstərib və bunun sayəsində Naxçıvan şahmat məktəbi Azərbaycanda ən güclü məktəblərdən biridi. Ancaq Bakıda bunu etmədilər. Federasiyada problemlər həddən artıq çoxdu. Arkadi Naydiç Şəhriyar Məmmədyarovun heç dırnağı da ola bilməz. Şəhriyar Məmmədyarova verilən aylıq təqaüd hara, Akadi Naydiçə verilən təqaüd hara? 3 il əvvəl Naydiçə 8 min avro təqaüd verilirdi. Halbuki, həmin vaxtlar Şəhriyar Məmmədyarov 1500 manat təqaüd alırdı. Azərbaycanda keçirilən "Şəmkir Open” turnirinə gələn xarici şahmatçılara verilən qonorarlar fantastik dərəcədə yüksək olduğu halda, bəhs etdiyimiz turnirdə iştirak etməsi üçün Şəhriyara verilən qonorar çox azdı.

"Şəhriyar dözməyib etiraz etdi"

- Deyəsən, Azərbaycan şahmat federasiyasında problemlər təsəvvür etdiyimizdən də çoxdu... 

- Federasiyanın maliyyə işlərinə baxan Mahir Məmmədov Günay Məmmədzadəyə illik üç turnir üçün 15 min dollar ayırmışdı. Bir dəfə də Günay üçün kompyuter gətirtmişdi. O kompyuterdə təxminən 22 min dollara başa gəlmişdi. Günay Məmmədzadəyə bu diqqət nə vaxt ayrıldı? Günay Məmmədzadə dünyada 5 qrosmeysterdən biri olanda. Günay yalnız bu uğurları qazandıqdan sonra federasiyanın dəstəyini gördü. 

- Federasiyanın keçirdiyi yarışlar haqda nə deyə bilərsiz?

- Federasiya müxtəlif yaş qurupları üzrə yarışlar keçirdir, Azərbaycan çempionatını təşkil edir. Bu yaş quruplarında 1-ci və 2-ci yerləri qazanan şahmatçılar Avropa və dünya turnirlərində iştirak edirlər. Digər istedadlı şahmatçılar isə diqqətdən kənarda qalır və onların valideyinləri məcbur qalıb, öz hesablarına uşaqlarını xarici turnirlərə aparırlar. Məsələn, şahmatçıların psixoloji cəhətdən güclü olması üçün valideyinləri də o yarışlarda yanlarında olmalıdı. Biz bu təcrübəni Hari Kasparovda görmüşük. O heç bir yarışda anası yanında olmadan iştirak etmirdi. Bununla bağlı federasiya heç bir iş görmür. Şəhriyar kimi superzəkanın sponsoru yoxdu və o dözməyib ABŞ-dakı məlum türnirlə bağlı ciddi etiraz etdi. Şəhriyarın etirazını sosial şəbəkədəki hesabından tapa bilərsiz. 

Ardı var...

Elçin Aslangil
Fanat.Az

 

 

Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

04 Aprel 2020
10:15

"Barselona" Lautaroya illik 10 milyon avro maaş təklif edib

09:30

İtaliya A Seriyası qeyri-müəyyən müddətə təxirə salındı

09:15

Flik "Bavariya"nın daimi baş məşqçisi oldu - Yeni müqavilə

09:00

Aleksandr Qleb: "Elə buna görə çempionatı dayandırmırlar"

08:30

17 yaşında Olimpiya çempionu olmuş gözəl model - FOTOLAR

01:01

UEFA Tsxadadzenin komandasını avrokuboklara qaytardı

03 Aprel 2020
23:47

Həbib: "Konor mənim üçün sıfırdı, ağzını partladanda belə danışmırdı"

23:03

Oğul Maldini sağaldı

22:06

Qocalmaq bilməyən İbradan əqrəbsayağı vuruşlar - VİDEO

21:08

"Lans"ın sabiq qolkiperi koronavirusdan öldü

19:25

İspaniya çempionatı qeyri-müəyyən müddətə təxirə salındı

18:30

89 yaşında ata olacaq

17:46

Droqba da professorlara etiraz etdi: "Afrika sınaq laboratoriyası deyil"

17:23

Millimizin üzvü karantindən evə buraxıldı

17:21

"Qəbələ"nin legioneri: "İsraildə vəziyyət pisləşir, insanlar evdə qalmaq istəmir"

17:03

Azərbaycan çempionatı ləğv olundu, lider çempion elan edildi

16:38

Premyer Liqada mövsümün oyunçusu müəyyənləşdi

16:01

Bundesliqa klubu məşqləri bərpa etdi - FOTOLAR

15:56

Ramin Musayev: "Biz çempionatı sona çatdırmaq niyyətindəyik"

15:40

Del Pyero: "Yuventus"a sevgim bənzərsizdi və heç vaxt bitməyəcək"

14:56

UEFA çempionatları ləğv edən ölkələrin klublarını avrokuboklara buraxmaya bilər

14:11

"Nəcisdən fərqiniz yoxdu. Afrika sizin ata-baba mülkünüz deyil" - Eto'odan sərt reaksiya

13:52

"Bavariya" futbolçuları maaşlarının 20%-dən imtina ediblər

13:10

İkardi PSJ-də qalmayacaq

13:03

Həbib Nurməhəmmədov: "Putinə zəng vurub təyyarə istəyə bilərəm?"

12:52

"Mənə məkanı deyin, istənilən yerdə Ferqyusonla döyüşməyə hazıram"

12:18

İlk milyarder futbolçu - Ronaldu

11:38

Dünya çempionumuz karantindən evə buraxıldı - FOTO

11:35

"Daxili çempionatların ləğv edilməsinə dair qərarlar əsassızdı" - UEFA-dan üzv ölkələrə məktub

10:58

İtaliya A Seriyası nə vaxt bərpa olunacaq? - Federasiya və çempionat rəhbərliyinin planı

10:30

"Toni və Həbib qorxaqlıq oyunu oynadılar" - Makqreqor

09:45

"Heç vaxt "Mançester Siti", "Liverpul" və "Lids"də oynamaram" - MY əfsanəsi

09:30

Siyasətçidən Ronalduya ağır sözlər: "O heyvanı..."

09:10

"Barselona" ter Şteqeni razı sala bilmir

09:00

İngiltərə nəhəngi Türkiyə millisinin üzvünü transfer edir

08:30

18+ sayta girdi, biabır oldu - FOTO

08:20

Fanatlar "yüngül əxlaqlı qadın"a nə təklif etdi? - FOTOLAR

01:42

Koronavirusa yoluxan Rüştü Reçberin aqibəti necə olacaq? - AÇIQLAMA

01:28

Azərbaycanlı atlet: "Tokio-2020-dən medal gətirəcəm"

02 Aprel 2020
23:44

"Yüngül əxlaqlı qadın"ı fanatlar belə məşhurlaşdırdı - VİDEO

20:46

Ərini belə gözləyir - FOTO

20:30

DÜNƏNKİ FUTBOL: Edvin van der Sarın ağlasığmaz seyvləri - VİDEO

20:26

Madrid klubu futbolçuların və məşqçilərin maaşlarını 70 faiz azaltdı

20:10

“Real”ın əfsanəsi vəfat etdi

19:20

"Mən Hamesin yerində olsaydım, "Real"dan qaçardım" - Valderrama

18:57

"Çelsi" argentinalı ulduza 111 milyon verir

18:41

Azərbaycan şahmatçıları superturnirdən kənarda qaldı

18:33

"Breşia"nın prezidenti A Seriyasını boykotla hədələdi

18:30

NBA-da mövsümün ən yaxşı uzaq məsafə atışları - VİDEO

17:52

Kannavaro Kasilyası məsxərəyə qoydu: "Sən federasiya prezidenti olacaqsan, mən isə..."

17:34

"Tottenhem"in ulduzu hərbi xidmət üçün ölkəsinə qayıtmağı planlaşdırır

16:55

"Milan" "Qarabağ"ın sabiq qapıçısı ilə vidalaşır

16:48

Radamel Falkaodan Türkiyədə koronavirusla mübarizəyə dəstək

16:45

Mövsüm ləğv olunur, lider çempion elan ediləcək

16:20

Ronaldu Messini qabaqladı və tarixin ən yaxşı futbolçusu seçildi - FOTO

15:47

"Bavariya" karantin qaydalarını pozan futbolçusunu cərimələdi

15:15

"Yuventus" və MY-nin səhmləri dəyərdən düşür - Koronavirusun mənfi təsirləri

14:50

Modriç "Real"dakı gələcəyi ilə bağlı qərarını verdi

14:18

Azərbaycan Premyer Liqası ləğv oluna bilər - RƏSMİ

14:03

Rus döyüşçü braziliyalıdan hamilə qaldı - FOTO

13:58

"Hamı Həbibin döyüşə çıxmayacağını bilirdi" - Deyna Uayt

13:33

PSJ, "Yuventus" və "Çelsi" Hakimi uğrunda mübarizə aparacaqlar

12:49

Xanım UFC döyüşçüsü çılpaq məşq etdi, FOTOsunu paylaşdı

12:45

Ferqyusonun rəqibi Makqreqor olacaq? - İDDİA

12:16

"Səbail"in legioneri: "Burda ordu yoxdu, küçəyə çıxa bilirik"

12:05

Futbol çempionatı 3 gündən sonra başlayır - RƏSMİ

12:03

Dibaladan Ronalduya: "Argentinada sənə nifrət edirik"

11:40

Kriştianu Ronaldu bu kluba keçir - Şok iddia

11:35

"Yuventus" koronavirusa yoluxan futbolçuyla anlaşdı

10:58

"Bavariya" və Müller arasında maaşla bağlı fikir ayrılığı yaranıb

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.