09:19 06.03.2021 369

Bu gün Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin anım günüdür

Bu gün dövlət və ictimai xadimi, siyasətçi və publisist, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (1918-1920) banilərindən və Azərbaycan siyasi mühacirətinin liderlərindən olmuş Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin vəfatı günüdür.

Fanat.Az xatırladır ki, Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin dünyasını dəyişməsindən 66 il ötür.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə 1884-cü il yanvarın 31-də Bakının Novxanı kəndində anadan olub. Atası oğlunu məşhur pedaqoq Sultan Məcid Qənizadənin müdir olduğu ikinci "Rus-müsəlman" məktəbinə qoyub, buranı bitirdikdən sonra M.Ə.Rəsulzadə öz təhsilini Bakı texniki məktəbində, rus dilində davam etdirib. Milli istiqlal hərəkatımızın və təkcə türk ellərində deyil, bütün Şərq, İslam aləmində ilk respublika üsul-idarəsi olan Azərbaycan Demokratik Respublikasının təməl daşını qoyan Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin inqilabi fəaliyyətinin ilk illəri də məhz bu dövrə təsadüf edir. 1902-ci ildə on yeddi yaşında olan M.Ə.Rəsulzadə "Müsəlman gənclik təşkilatı"nı yaradıb. Bu, XX əsrdə Azərbaycanda rus müstəmləkə üsul-idarəsinə qarşı gizli mübarizə aparan ilk siyasi təşkilat idi.

1917-ci ilin payızında M.Ə.Rəsulzadə Rusiya parlamentinə Azərbaycan və Türküstandan millət vəkili seçilib. 1918-ci il mayın 26-da Zaqafqaziya seymi daxili fraksiyaların çəkişmələri nəticəsində ləğv olunub. Həmin ayın 27-də seymin müsəlman fraksiyasına daxil olan müxtəlif partiyaların üzvlərindən ibarət olan Azərbaycan Milli Şürası yaranıb. Səs çoxluğu ilə M.Ə.Rəsulzadə Milli Şüranın sədri seçilib.

1918-ci il mayın 28-də bütün ölkələrin radio stansiyaları və qəzetləri Azərbaycan istiqlaliyyətinin elan olunmasını dünyaya yaydılar. Bu o demək idi ki, Azərbaycan xalqı öz varlığını, bir xalq kimi mövcudluğunu bütün bəşəriyyətə çatdırır və milli dövlətinin qurduğunu tam şəkildə bəyan edirdi. Fətəli Xan Xoyskinin başçılığı ilə Azərbaycan Demokratik Respublikası hökuməti təşkil olunub. Beləliklə, Azərbaycan xalqı nəinki türk xalqları arasında, həmçinin bütün Şərqdə ilk dəfə olaraq respublika qurub.

Lakin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ömrü cəmi 23 ay çəkib. 1920-ci ilin 28 aprelində Azərbaycanın sovet Rusiyası tərəfindən işğalından sonra M.Ə.Rəsulzadə vətəni tərk etmək məcburiyyəti ilə üzləşib. Uzun illər xaricdə Azərbaycanın azadlığı uğrunda mübarizə aparmış M.Ə. Rəsulzadə 1955-ci il martın 6-da Ankarada şəkər xəstəliyindən vəfat edib.

1992-ci ilin 24 dekabrında Azərbaycan Prezidenti Əbülfəz Elçibəy Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin anadan olması münasibətilə "Görkəmli ictimai-siyasi xadim M.Ə.Rəsulzadənin totalitar sovet rejimi dövründə repressiyaya məruz qalmış ailə üzvlərinin Azərbaycana qaytarılması və onların sosial-məişət məsələlərinin həlli haqqında" sərəncam imzalayıb.

1993-cü ilin 29 dekabrında Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev "Azərbaycanın görkəmli ictimai-siyasi xadimi M.Ə.Rəsulzadənin anadan olmasının 110 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında" fərman imzalayıb.

Həmçinin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 2013-cü ilin 22 noyabrında "Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 130 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında" sərəncam imzalayıb.

Redexphoto
Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

13 May 2021
20:53

Marselo Zidanın qəzəbinə tuş gəldi

20:40

"Zirə" bombardirinə yeni müqavilə təklif etməyib - GEDİR?

17:23

Azərbaycanlı hakimlər beynəlxalq təyinat aldı

16:56

MY-nin sabiq kapitanı futbolçu karyerasını bitirdi

15:29

ÇL-in finalının yeni məkanı açıqlandı – RƏSMİ

14:30

“Sumqayıt” Lixtenşteyndən iki türk futbolçu gətirir

13:59

Moldova çempionu müəyyənləşdi

13:24

Azərbaycan millisinin rəqibi Yaponiya və Yamayka ilə qarşılaşacaq

12:50

Orxan Qurbanlının komandası doğma meydanda uduzdu

12:25

"Mançester Yunayted"in futbolçusu üçün mövsüm bitdi

11:59

"Barselona"nın yeni baş məşqçisi kim olacaq? - 3 namizəd

11:37

2023-cü ildə Çempionlar Liqasının finalı İstanbulda olacaq

11:16

Anatoli Banişevski Avropa çempionatlarının rekordçuları sırasında - SİYAHI

10:27

Qətər klubu Xavi ilə müqaviləni yenilədi

09:55

"Neftçi"nin oyununun yeri dəyişdirildi

09:38

Millimizin Avropa çempionatı üçün heyəti açıqlandı

12 May 2021
23:31

Azərbaycan badmintonçusu Olimpiadaya lisenziya qazandı

23:24

Almaniya Bundesliqası: "Herta"dan qələbə

21:37

Qvardiola çempionluğa belə şərh verdi

19:06

"Neftçi"nin qapıçısı yeni mövsümə harda başlayacaq? - SON DURUM

18:56

Makqreqorun, Messinin və Ronaldunun qazancı açıqlandı - BİRİNCİ KİMDİR?

18:04

“Şaxtyor” baş məşqçisini istefaya göndərdi

17:47

AVRO-2020 Azərbaycan və Türkiyə Qran-prilərinin yerdəyişməsinə mane oldu

16:51

Səlahət Ağayev "Neftçi"dən gedir? - Klubdan açıqlama

16:07

İlqar Rəhimov para-taekvondoçuları qəbul etdi

15:29

Çempionlar Liqasının finalı Portuqaliyada keçiriləcək

14:57

Bakıda tamaşaçısız yarış keçiriləcək

14:34

"Neftçi"nin legioneri: "Hər şeyi "Barselona"dan öyrənmişəm"

14:03

FIFA dörd azərbaycanlı futbolçuya ödəniş edəcək

13:40

"Formaya düşmək çox çətin olur" - Azərbaycanlı basketbolçu

13:02

Ayaz Quliyev sabiq klubuna qayıdır

12:39

Diletta xəyanət ittihamlarına aydınlıq gətirdi, Can Yaman isə... - FOTOLAR

12:13

Günün oyunları bu kanallarda - AFİŞA

11:35

Buffon "Barselona"da?

11:08

Kubokun finalı azarkeşsiz keçiriləcək

10:47

Azərbaycanlı hakim Tokio olimpiadasına dəvət aldı

10:19

19 il sonra gələn çempionluq

10:00

Səfir Bakıda Türkiyə yığması ilə görüşdü

00:23

Türkiyə Superliqası: "Qartal"la "bülbül" əzildi, "aslan" taxta şərik çıxdı

00:03

MS sona 3 tur qalmış çempion oldu

11 May 2021
21:12

Bəybalayev oynadı, komandasına divan tutdular

18:39

I Divizion: Gümüş və bürünc medalçıları bilindi

18:20

"Neftçi" və "Qarabağ" məğlub oldu

16:18

AMADA gender bərabərliyi ilə bağlı beynəlxalq layihəyə başladı

15:36

Zlatan İbrahimoviç sıradan çıxdı

15:18

AVRO-2020: Rusiya millisinin geniş heyəti açıqlandı

14:43

Millimiz Gürcüstanı yenə məğlub etdi

13:51

İnyestanın ad gününə "müqavilə" hədiyyəsi - FOTOLAR

13:04

Para-atletlərimiz İsveçrəyə yollandı

12:40

"13 ay məşqsiz qalmaq çox çətindir" - Millimizin kapitanı

12:14

Təmkin Xəlilzadədən “Neftçi” açıqlaması

11:36

Ronaldu 1.6 milyon avro dəyəri olan avtomobil alır

10:23

Premyer Liqanı tərk edəcək sonuncu klub bəlli oldu

10:04

Super Liqa klubunda yeni müqavilə

09:38

Çempionlar Liqasının finalı İstanbulda keçirilməyəcək

10 May 2021
22:52

Kamran "Spartak"a qarşı oynadımı?

21:21

Cüdoçularımız beynəlxalq hazırlıqda

20:58

"Yuventus" rəsmisi Ronaldu və Pirlonun taleyinə aydınlıq gətirdi

20:57

Millimizin üzvləri Tbilisidə ulu öndər Heydər Əliyevin büstünü ziyarət edib - FOTOLAR

20:34

Kavaninin oynayacağı klub müəyyənləşdi - RƏSMİ

19:09

Kubokun finalına azarkeşlərin baxmasına icazə verildi - RƏSMİ

17:44

“Dinamo”nun çempionluğu rəsmiləşdi

17:28

Azərbaycan və Türkiyə Qran-prilərinin vaxtı dəyişdirilə bilər

17:11

"Barselona" ingilis hücumçunu almağa ehtiyat edir

16:34

Çempionlar Liqasının finalı İstanbuldan alınır? - UEFA-dan açıqlama

16:06

Velosipedçimiz Ukraynada birinci oldu

15:44

Alinanın iti ilə fotosessiyası çox bəyənildi - FOTOLAR

14:52

AVRO-2020: Hakimlərin geyinəcəyi formalar təqdim edildi

14:34

Superliqaya yüksələn daha bir klub bəlli oldu

14:11

"Neftçi" və "Qarabağ"ın oyunları eyni saatda

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.