09:00 15.07.2021 1136

Uşaqlar və gənclərin inkişafında idmanın rolu - Psixoloq şərh edir

"Uşağın istənilən idman növü ilə məşğul olması, onun fiziki və psixoloji cəhətdən sağlam formalaşmasına kömək edir".

Bu sözləri Fanat.Az-a psixoloq Afaq Əmirli idmanın uşaqlar və gənclərin inkişafında rolundan bəhs edərkən deyib. 

Afaq xanım saytımıza açıqlamasında bildirdi ki, psixologiyasında müəyyən problemləri olan uşaqları idmana yönləndirmək faydalıdır:

"Sosial fobiya, yaşıdlarıyla ünsiyyət qura bilməmək, müəyyən ruh düşkünlüyü, davranış pozuntusu, aqressiya və sair problemlərdən əziyyət çəkən uşaqların, yeniyetmələrin valideynlərinə məsləhətlərimizdən biri idman olur. 

Uşaq öz yaşıdlarıyla ünsiyyət qurmağa çəkinirsə, adətən komanda şəklində olan idman növlərini məsləhət görürük. Və yaxud uşaqda hiperaktivlik varsa, aşırı enerjili, aktivdirsə və bu, ona mane olursa, biz onu üzgüçülüyə yönəldirik. Həm su insanı sakitləşdirir, həm də fiziki aktivlik bədəndə olan enerjinin sağlam şəkildə çıxmasına kömək edir. Odur ki, ən çox uşaqlara məsləhət bildiyimiz idman növü üzgüçülük, gimnastika və komanda şəklində olanlar - futbol, voleybol kimi növlərdir. 

Ümumiyyətlə, idmanla məşğul olanda fiziki aktivlik insanda endorfin adlanan maddənin daha çox ifraz olunmasına səbəb olur. Endorfin özlüyündə insanın daha yaxşı əhval-ruhiyyəsinin təminatçısıdır. Endorfin bizim qanımızda nə qədər çox olarsa, həmin insanın əhval-ruhiyyəsi daha yaxşı olur, özünü gümrah hiss edir. Ona görə də ruh düşkünlüyü olan uşaqlar idmanla məşğul olarsa, bu, onların psixologiyası üçün daha faydalıdır.

Tədqiqatlar nəticəsində məlum olub ki, əgər insan və ya uşaq depressiyadan əziyyət çəkirsə, sadəcə psixoterapiyaya getmək, dərman içməklə nəticə əldə etmək olmur. Ancaq idmanla məşğul olaraq bunları edirsə, yaxşılaşma özünü daha tez göstərir. 
 


Birinci fayda endorfin ifrazıdırsa, ikincisi uşaqlarda daha asan ünsiyyət qurmaq qabiliyyətinin yaranmasıdır. Kollektiv idman növləri ilə məşğul olan uşaqlar həm ünsiyyət qurmağı, həm də uduzmağı öyrənirlər. Məsələn, yarışlara qatılan uşaq qələbə ilə yanaşı, məğlubiyyəti də yaşayır və yenilgini düzgün şəkildə qiymətləndirməyi öyrənir. "Əgər mən uduzmuşamsa, hansısa səhvə yol vermişəm" deyərək özünü təhlil etməyə başlayır. "Mən nə etməliyəm ki, bu səhvlərə gələn dəfə yol verməyim", deyə düşünür. İdman uşağa uduzmağı və bundan düzgün şəkildə nəticə çıxartmağı öyrədir. 

Hazırda ən aktual mövzulardan biri uşaqların və gənclərin virtual aləmə çox meyilli olmasıdır. Onların maraq dairəsi telefon və telefondakı oyunlardır. Uşaqları bu virtual aləmdən uzaqlaşdırmaq üçün də ən gözəl usullardan biri idmandır. Əlavə marağın yaranmasına şərait yaradır. Komanda, yarış faktoru uşaqda yeni maraq sahələrinin yaranmasına səbəb olur ki, bu da virtual dünyaya olan marağın daralmasına və bəzən ikinci plana keçməsinə şərait yaradır. 

Afaq Əmirli uşaqların mənəvi inkişafında idmanın rolunu yüksək qiymətləndirir:

"İdman uşaqları, gəncləri mənəvi cəhətdən möhkəm edir. İdman uşağa qarşısına məqsəd qoymağı və bu məqsədə çatmağı öyrədir. Komandada oynamağı öyrədir. Sadəcə öz mövqeyini yox, başqalarının da mövqeyini düşünməyi, empatiya qurmağı, yəni başqasının halına yanmağı, ortaq mövqe uğrunda bir yerdə çalışmağı öyrədir. Uşaq yaşda komanda üzvü olmağı, gələcəkdə də düzgün şəkildə cəmiyyətin üzvü olmağı öyrədir". 

Həkim hansı idman növünün uşaqların psixologiyasına faydalı, hansının zərərli olduğunu da açıqladı:
 
"Bir psixoloq olaraq uşaqların qaydasız döyüş kimi aşırı aqressiv idman növlərinə yönləndirilməsinin əleyhinəyəm. Bəzi uşaqlar var ki, xüsusilə, oğlan uşaqları mənəvi cəhətdən zəifdirlər, özlərini müdafiə etməyi bacarmırlar, öz mövqelərini qoruya bilmirlər. Bu cür uşaqları karate, taekvondo kimi qədim şərq döyüş növlərinə meyilləndirmək olar. Məhz bu idman növləri həm uşaqları mənəvi cəhətdən möhkəmləndirir, həm də onlara özünü müdafiə etməyi öyrədir. Bu döyüş növləri aqressiv deyil. Mən bildiym qədərilə taekvondoda insanı mənəvi cəhətdən möhkəmləndirməklə yanaşı, özünü müdafiə etməyi öyrədirlər. Amma yenə də deyirəm, qaydasız döyüş kimi idman növlərinə davranışında aqressivlik olan uşaqları buraxmağın tərəfdarı deyiləm. Əksinə, o cür uşaqları üzgüçülük, gimnastika, komanda şəklində oyunlara yönləndirmək lazımdır. Ən gözəl, ən məsləhətli idman növü üzgüçülükdür". 

Röya Kərimli
 
Material Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanmışdır.


Redexphoto
Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

28 Noyabr 2021
02:12

Liqa I: Daha iki oyun keçirildi

02:00

La Liqa: "Barselona" 3 xalı 3 qolla qazandı

01:34

A Seriyası: "Yuventus" məğlub oldu

27 Noyabr 2021
23:58

Bundesliqa: "Bayern Münhen" 3 xalı çətinliklə qazandı

23:39

İPL: "Arsenal" və "Liverpul"dan inamlı qələbə

22:34

Super Liqa: “Girəsunspor” “Beşiktaş”ı darmadağın etdi

22:31

“Neftçi”nin qələbəsi - VİDEO

21:27

"Səbail"in məşqçisi məğlubiyyəti şərh etdi

21:06

"Mbodjun barmağı sınıb və xəstəxanaya gedib" - Samir Abasov

20:42

"Bakcell Arena"da gərginlik: Kamran Ağayev Mbodjla... - OYUNDANKƏNAR

20:16

“Neftçi” və "Sabah"dan qələbə - YENİLƏNDİ

19:54

"Sabah" "Keşlə"ni məğlub etdi - VİDEO

19:27

İdmançımız dünya çempionu oldu

18:15

Murad Musayev: "Görüləsi çox iş var, dayanmaq olmaz"

18:02

"Bu vəziyyətdən çıxmaq üçün palçıq qarışdırmalıyıq" - Sənan Qurbanov

17:42

"Qalatasaray"ın qış planları

17:15

Maqsudova finalda

14:19

Münəccimin proqnozu: "Yuventus" - "Atalanta" matçından nə gözləyək?

14:02

AÇ-nin biletləri satışa çıxarıldı

14:00

Millinin oyunlarının vaxtı və yeri açıqlandı

13:41

Azərbaycanın 3 nümayəndəsi komissiya üzv seçildı

13:12

Ölkə çempionatında ilk qaliblər müəyyənləşdi

12:56

Münəccimin proqnozu: La Liqada mərkəzi görüş

12:40

Arteta Pepe barədə şayiələrə aydınlıq gətirdi

12:09

Konfrans Liqası: Maksimlə Qara ilk "3-lük"də

11:44

"Mançester Yunayted"də Ferqyuson fərqi - Statistika

11:21

Bakıda daha 8 dəst medal sahibini tapacaq

11:05

Günün oyunları bu kanallarda - AFİŞA

10:48

Ucuz milli, qiymətsiz futbolçular və Elxan Abdullayev

10:23

"Marsel" "Qalatasaray"ın futbolçusunu bəyəndi

10:07

Əliyev medalın bir addımlığında qaldı

09:50

Araz Abdullayevin komandasından ilk qələbə

09:31

Namik oynadı, komandası uduzdu

00:39

"Levandovski Rusiya ilə oyunda sözünü deyəcək" - Paulu Souza

26 Noyabr 2021
23:24

Ulduz hücumçu hansı kluba keçmək istədiyini dedi

22:28

DÇ-2022: Pley-off matçlarının başlama saatı bilindi

21:51

Türkiyə millisinin baş məşqçisi püşkü dəyərləndirdi

20:36

DÇ-2022: Püşk atıldı - Türkiyə Portuqaliyaya rəqib oldu

19:46

"PSJ bu futbolçularla ÇL-i qazana bilməz"

18:57

"Çalışmalıyıq ki, insanlar işlərinə və sair yerlərə velosipedlə getsin" - Mədət Quliyev

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.