09:00 15.07.2021 1213

Uşaqlar və gənclərin inkişafında idmanın rolu - Psixoloq şərh edir

"Uşağın istənilən idman növü ilə məşğul olması, onun fiziki və psixoloji cəhətdən sağlam formalaşmasına kömək edir".

Bu sözləri Fanat.Az-a psixoloq Afaq Əmirli idmanın uşaqlar və gənclərin inkişafında rolundan bəhs edərkən deyib. 

Afaq xanım saytımıza açıqlamasında bildirdi ki, psixologiyasında müəyyən problemləri olan uşaqları idmana yönləndirmək faydalıdır:

"Sosial fobiya, yaşıdlarıyla ünsiyyət qura bilməmək, müəyyən ruh düşkünlüyü, davranış pozuntusu, aqressiya və sair problemlərdən əziyyət çəkən uşaqların, yeniyetmələrin valideynlərinə məsləhətlərimizdən biri idman olur. 

Uşaq öz yaşıdlarıyla ünsiyyət qurmağa çəkinirsə, adətən komanda şəklində olan idman növlərini məsləhət görürük. Və yaxud uşaqda hiperaktivlik varsa, aşırı enerjili, aktivdirsə və bu, ona mane olursa, biz onu üzgüçülüyə yönəldirik. Həm su insanı sakitləşdirir, həm də fiziki aktivlik bədəndə olan enerjinin sağlam şəkildə çıxmasına kömək edir. Odur ki, ən çox uşaqlara məsləhət bildiyimiz idman növü üzgüçülük, gimnastika və komanda şəklində olanlar - futbol, voleybol kimi növlərdir. 

Ümumiyyətlə, idmanla məşğul olanda fiziki aktivlik insanda endorfin adlanan maddənin daha çox ifraz olunmasına səbəb olur. Endorfin özlüyündə insanın daha yaxşı əhval-ruhiyyəsinin təminatçısıdır. Endorfin bizim qanımızda nə qədər çox olarsa, həmin insanın əhval-ruhiyyəsi daha yaxşı olur, özünü gümrah hiss edir. Ona görə də ruh düşkünlüyü olan uşaqlar idmanla məşğul olarsa, bu, onların psixologiyası üçün daha faydalıdır.

Tədqiqatlar nəticəsində məlum olub ki, əgər insan və ya uşaq depressiyadan əziyyət çəkirsə, sadəcə psixoterapiyaya getmək, dərman içməklə nəticə əldə etmək olmur. Ancaq idmanla məşğul olaraq bunları edirsə, yaxşılaşma özünü daha tez göstərir. 
 


Birinci fayda endorfin ifrazıdırsa, ikincisi uşaqlarda daha asan ünsiyyət qurmaq qabiliyyətinin yaranmasıdır. Kollektiv idman növləri ilə məşğul olan uşaqlar həm ünsiyyət qurmağı, həm də uduzmağı öyrənirlər. Məsələn, yarışlara qatılan uşaq qələbə ilə yanaşı, məğlubiyyəti də yaşayır və yenilgini düzgün şəkildə qiymətləndirməyi öyrənir. "Əgər mən uduzmuşamsa, hansısa səhvə yol vermişəm" deyərək özünü təhlil etməyə başlayır. "Mən nə etməliyəm ki, bu səhvlərə gələn dəfə yol verməyim", deyə düşünür. İdman uşağa uduzmağı və bundan düzgün şəkildə nəticə çıxartmağı öyrədir. 

Hazırda ən aktual mövzulardan biri uşaqların və gənclərin virtual aləmə çox meyilli olmasıdır. Onların maraq dairəsi telefon və telefondakı oyunlardır. Uşaqları bu virtual aləmdən uzaqlaşdırmaq üçün də ən gözəl usullardan biri idmandır. Əlavə marağın yaranmasına şərait yaradır. Komanda, yarış faktoru uşaqda yeni maraq sahələrinin yaranmasına səbəb olur ki, bu da virtual dünyaya olan marağın daralmasına və bəzən ikinci plana keçməsinə şərait yaradır. 

Afaq Əmirli uşaqların mənəvi inkişafında idmanın rolunu yüksək qiymətləndirir:

"İdman uşaqları, gəncləri mənəvi cəhətdən möhkəm edir. İdman uşağa qarşısına məqsəd qoymağı və bu məqsədə çatmağı öyrədir. Komandada oynamağı öyrədir. Sadəcə öz mövqeyini yox, başqalarının da mövqeyini düşünməyi, empatiya qurmağı, yəni başqasının halına yanmağı, ortaq mövqe uğrunda bir yerdə çalışmağı öyrədir. Uşaq yaşda komanda üzvü olmağı, gələcəkdə də düzgün şəkildə cəmiyyətin üzvü olmağı öyrədir". 

Həkim hansı idman növünün uşaqların psixologiyasına faydalı, hansının zərərli olduğunu da açıqladı:
 
"Bir psixoloq olaraq uşaqların qaydasız döyüş kimi aşırı aqressiv idman növlərinə yönləndirilməsinin əleyhinəyəm. Bəzi uşaqlar var ki, xüsusilə, oğlan uşaqları mənəvi cəhətdən zəifdirlər, özlərini müdafiə etməyi bacarmırlar, öz mövqelərini qoruya bilmirlər. Bu cür uşaqları karate, taekvondo kimi qədim şərq döyüş növlərinə meyilləndirmək olar. Məhz bu idman növləri həm uşaqları mənəvi cəhətdən möhkəmləndirir, həm də onlara özünü müdafiə etməyi öyrədir. Bu döyüş növləri aqressiv deyil. Mən bildiym qədərilə taekvondoda insanı mənəvi cəhətdən möhkəmləndirməklə yanaşı, özünü müdafiə etməyi öyrədirlər. Amma yenə də deyirəm, qaydasız döyüş kimi idman növlərinə davranışında aqressivlik olan uşaqları buraxmağın tərəfdarı deyiləm. Əksinə, o cür uşaqları üzgüçülük, gimnastika, komanda şəklində oyunlara yönləndirmək lazımdır. Ən gözəl, ən məsləhətli idman növü üzgüçülükdür". 

Röya Kərimli
 
Material Azərbaycan Respublikası Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanmışdır.


Redexphoto
Oxşar xəbərlər

Xəbər lenti

19 Yanvar 2022
12:24

Kane "Neftçi"dən ayrılır

12:09

Fərhad Əliyev bu federasiyaya baş katib seçildi

11:52

Millimizdə yeni məşqçi

11:33

"Dalğa Arena"da qəhrəman və antiqəhrəman qapıçılar - VİDEO

11:15

Günün transfer xəbərləri: Cerrard yeni "Liverpul" yaradır, "Qarabağ"ın rəqibi yeni futbolçu aldı

10:53

Bir istefanın sirri - "Xan Lənkəran" bəyanat yaydı

10:38

MEDİA saytlara dəstəklə bağlı müsabiqənin nəticələrini açıqladı - SİYAHI

10:20

Adil Mahmudovun yeni iş yeri bəlli oldu: hardan hara?

10:04

Qrossmeysterimiz Çexiyada ilk qələbəsini qazandı

09:47

Millinin "1 nömrə"si: "Səhvlərimizi üzə çıxardıq"

09:29

Gimnastika federasiyasının ümumi yığıncağı keçirildi

09:00

Kim gəlir, kim gedir - YENİLƏNİR

08:00

"Legiya" Mahiri istəyənlərə "qiymət oxudu" - MƏBLƏĞ

00:57

Afrika Millətlər Kuboku: "Neftçi"nin futbolçusu məhsuldar ötürmə ilə pley-offda

00:06

Türkiyə Super Liqası: "Beşiktaş" 3 xalı 1 qolla qazandı

18 Yanvar 2022
23:43

Daha bir klub Mahir üçün "Legiya"ya təklif göndərdi

22:17

"Tata Steel Masters": Məmmədyarov ilk qələbəsini qazandı

21:43

"Azərreyl" rəqibini "quru hesab"la yendi

21:17

Elmar Baxşıyev uduzan komandasından razı qalıb

20:53

Millimizin oyunlarında azarkeşlərin əvəzinə maketlər olacaq

20:43

Super Liqada oyun yarımçıq qaldı, baş məşqçi "qırmızı" aldı

20:37

Azərbaycanda Qış Olimpiya Oyunları ilə bağlı rəsmi təqdimat keçirildi

20:26

Belçikada qalan milli üzvləri AVRO-2022-də oynaya biləcəklərmi? - TƏFSİLAT

19:36

Tanınmış türk "Xan Lənkəran"ın baş məşqçisi oldu

18:43

Azərbaycanın Olimpiya Oyunlarında bayraqdarı açıqlandı

18:36

"Everton" Runi və ya Lemparda tapşırıla bilər

18:25

Millimizin sabiq hücumçusu Almaniya klubuna keçdi

18:02

"Keşlə" "Səbail"ə "2" verdi

17:58

"Qəbələ" ilk görüşdə məğlub oldu

17:47

Türkiyə Super Liqası: "Beşiktaş"ın səfər sınağı

17:23

Fatih Terim İngiltərə klubunda - İDDİA

16:51

Hakim ağladı, İbrahimoviç sakitləşdirdi

16:36

Azərbaycanlı hakim ÇL oyununda

16:17

"Mən Zlatanam" filminin premyerasının vaxtı açıqlandı - TREYLER

16:14

"Benfika" klubu Şevçenko ilə bağlı açıqlama verdi

16:01

Azərbaycanlı məşqçi dünyasını dəyişdi

15:45

İzləyənlər dava zənn etdi, əslində isə... - VİDEO

15:28

"Sumqayıt" Region Liqası klubu ilə qarşılaşacaq

15:13

"Turan Manafovu icarəyə verə bilərik" - Aftandil Hacıyev

14:57

"Qarabağ" gənc yazarın uşaqlıq arzusunu gerçəkləşdirdi - VİDEO

Facebookdan bizi izləməyi unutmayın.