AFFA-nın menyusuna: Qətər də neft ölkəsidi

Baş məşqçi Feliks Sançes Asiya Kubokunun startına bir həftə qalmış hədəflərinin baş mükafatı başları üzərinə qaldırmaq olduğunu söyləyəndə, çoxları ciddiyə almamışdı. Amma FİFA-nın reytinq sıralamasında 98-ci yerdə qərarlaşan seçmə finalda Asiya nəhəngi sayılan Yaponiyanı devirdi. Bəli, ərəblər "samuraylar"ı bütün komponentlərdə üstələyərək oyunuyla haqq etdiyi zəfərə imza atdı. 3:1 hesablı parlaq uğur hansısa təsadüf yox, gəcələcəyə hesablanmış ağıllı planın nəticəsi idi!

Uğurun təməli düzgün seçim və doğru inkişaf yolunun müəyyənləşdirilməsidi. Dohada 2004-cü ildə tikilən nəhəng Aspire idman kompleksi həm dünya idmançılarının hazırlıq mərkəzi, həm də yerli idmanın çiçəklənməsi üçün inşa edilib. "Barselona”nın "La Masiya” akademiyasında məşqçi kimi işləyən Sançes Qətərə gətirilib və "Aspire”də yaxşı şəraitlə təmin edilib. 

2006-cı ildən qətərli uşaqlarla çalışan ispan mütəxəssis hələ 4 il əvvəl gördüyünü dərk etməyi bacaranlara "daha böyük ilklər gözləyin” mesajı vermişdi. Bəli, 2013-cü ilə qədər Aspira Akademiyasında istedadlı, çalışqan yerlilərə "Barsa” fəlsəfəsi aşılayan adam nəhayət, yetirmələrinin çoxunun nəyə qadir olduğunu göstərə bilmişdi. Qətərin U-19 yığması Sançesin və onu ərəb ölkəsinə gətirənlərin əməyini yerə vurmayaraq 2014-cü ildə Asiya çempionu adını qazanmışdı. Həmin U-19-un heyətinin böyük qismi Yaponiyanı yenən komandanın sıralarındaydı.

AFFA üçün gözəl nümunədi. "Aspire” boyda infrastruktur olmadan belə, mərhələli inkişaf strategiyası sayəsində Azərbaycan millisini indikindən 2 dəfə yüksək səviyyəli yığmaya çevirmək olardı. Berti Foqts və Robert Prosineçkinin ardından nəhayət, Qurban Qurbanovla iş birliyinə qərar verən və 1 il keçməmiş fikrini dəyişən assosiasiya məmurlarının qərarsızlığı, yarımçıqlığı bir sözlə səriştəsiliyi mövcud durumun əsas səbəbi deyilmi?

 

Şübhəsiz, nə qətərli uşaqların fiziki göstəriciləri futbola daha uyğundu, nə də odlar yurdunun övladları yararsızdı. Boynuna götürdüyü işin öhdəsindən gəlməyənlər yerli futbol qurumundakı işbilməzlərdi. "Almanlaşma”dan komitələşməyə, komitələşmədən şuralaşmaya, şuralaşmadan da komitəbirləşdirməyə keçmək hələ iş görmək deyil. Dünən "niyə də yox” adlı sabun köpüyü təsadüflər ardıcıllığına -  Prosineçkili millinin DÇ-2018-in seçmə mərhələsində keçirdiyi ilk 3 matçda 7 xal qazanmasına lətifə oldusa, bu gün baş katib Elxan Məmmədov AÇ-2020-nin final mərhələsinə qatılmaqdan dəm vurur. Hansı sistemə, hansı səmərəli fəaliyyətin nəticəsinə, hansı milli futbolçu potensialına, hansı "oturuşmuş”, ailə abu-havasında cilalanmış heyətə güvənərək danışır? Gerçək hədəfdən daha çox yalana bənzəyən, "təmizləmə əməliyyatı”na haqq qazandırmaq cəhdinə oxşayan, əvvəlki "nəğmələr”i xatırladan yeni gedişlərdən çarəsizlik və təkəbbürlülük boylanır. Hə, Azərbaycan futboluna da onurğa - akademiya lazımdı. Ancaq AFFA-nın vitse-prezidenti Rauf Əliyevin Berlində açdığı akademiyadan yox. Heç assosiasiyanın nəzdində ən yaxın keçmişdə fəaliyyət göstərən və qısa zaman kəsiyində ləğv olunan futbol dərnəyi də şəffaf məqsədlərin cücərtisi deyildi. 

Azərbaycan futbolunda maliyyə problemi yoxdu. Belə desək, AFFA dollar dənizində üzür. Axı Azərbaycan da Qətər kimi təbii sərvətlərə - neft və qaz yataqlarına sahibdi. 2 milyondan bir qədər artıq əhalisi olan körfəz ölkəsində qurulmuş komanda xərclənən milyonların yox, düşünən başların məhsuludu. Bu həm də uşaq yaşlarından futbolun sirlərini öyrətdiyi futbolçuları addım-addım dünənki nəticəyə yaxınlaşdıran ispandan faydalana bilənlərin mükafatıdı. Bəs bizdə mənzərə necədi? Daxili hakimiyyət çəkişmələri "göz oxşayır”, saysız-hesabsız "torbatikmə” əməliyyatları media və xalqı futboldan iyrəndirir, şəxsi mənfəətlərin ön plana çıxması qıcıq doğurur... 

Qətərin Asiyada, Azərbaycanın isə Avropada mübarizə apardığını, bu iki qitənin futbolunun bir-birindən nə ilə fərqləndiyi hamıya bəllidi. Fəqət əmin olun ki, doğru siyasətin qitə məsələsinə heç bir aidiyyatı yoxdu. Məsələn, Avropada da İslandiya nümunəsi mövcuddu. Lap Millətlər Liqasında AFFA-ya yol göstərən kollektivin -  yeni müstəqillik qazanmış Kosovonun təmsilçisinin də adını çəkə bilərik.

"Şüşəli saray”da kök atmış Məmmədov və əlaltılarına mətbuatın özünə hörmət edən qisminin haqlı tənqid yağdırması qayaya qoz atmaq kimidi. Atmaqla yapışmaz. "Yuxarılar”ın AFFA-dakı təsadüfi adamları gec də olsa tanıması, assosiasiyaya yeni düzən verilməsi labüddü. Bu gedişlə, 10 il sonra da nəsə dəyişməyəcək.